Texel liet veel zien. Wat wordt de volgende stap?
In schooljaar 2025-2026 zijn we vanuit het project Texelgezinnen Verbindt met verschillende mensen in gesprek gegaan over kinderen en jongeren die niet altijd vanzelfsprekend hun plek vinden binnen onderwijs, opvoeding en ondersteuning, omdat ze een anderswerkend brein hebben.
Ouders, onderwijsprofessionals, mensen uit zorg en welzijn en betrokken vrijwilligers deelden hun ervaringen, zorgen, kennis en ideeën. Daar zijn we ontzettend dankbaar voor. Juist door al deze verschillende perspectieven naast elkaar te leggen, werd steeds duidelijker waar kansen liggen.
We begonnen deze verkenning niet met een kant-en-klare oplossing. We wilden eerst luisteren. Wat gaat er op Texel al goed? Waar lopen kinderen, jongeren, ouders en professionals tegenaan? Wat dreigt tussen organisaties, overdrachtsmomenten en goede bedoelingen verloren te gaan? En wat kan helpen om eerder te zien, eerder uit te spreken en eerder aan te sluiten?
Gezien worden is de basis
Uit de gesprekken kwamen enkele duidelijke rode draden naar voren.
Kinderen en jongeren ontwikkelen zich beter wanneer zij zich werkelijk gezien en begrepen voelen. Achter gedrag zit vrijwel altijd een verhaal en een verlangen. Een kind dat boos wordt, zich terugtrekt, niet meer meedoet of steeds opnieuw botst, laat niet alleen lastig gedrag zien. Het geeft ook informatie over spanning, verwachtingen, eerdere ervaringen en behoeften die misschien nog niet voldoende worden herkend.
Ook werd duidelijk hoeveel kennis er rondom een kind aanwezig is. Ouders zien thuis dingen die op school niet altijd zichtbaar zijn. Leerkrachten en mentoren zien hoe een kind leert, samenwerkt en binnen een groep functioneert. Andere professionals kennen weer andere delen van het verhaal. En het kind zelf weet vaak verrassend goed wat wel en niet helpt, mits het de ruimte en woorden krijgt om dat te vertellen.
Soms is de oplossing niet om nóg meer ondersteuning te organiseren. De ruimte zit er dan vooral in om de aanwezige kennis eerder bij elkaar te brengen en samen een taal te ontwikkelen die kinderen en jongeren helpt zichzelf verstaanbaar te maken.
Texel heeft daarvoor een bijzondere uitgangspositie. De lijnen zijn relatief kort, mensen kennen elkaar en er is veel betrokkenheid. Tegelijkertijd kan informatie ook in een kleine gemeenschap versnipperd raken en kunnen kinderen, jongeren en ouders terughoudend zijn om aan te geven wat er speelt. Verbinding ontstaat niet vanzelf. Daar moeten we bewust ruimte voor maken.
Van luisteren naar een concrete volgende stap
De opbrengsten van de gesprekken hebben geleid tot de verdere ontwikkeling van Mijn Avontuur: een bredere ontwikkelrichting voor kinderen en jongeren, waarin zelfkennis, persoonsvorming en een gezamenlijke taal tussen kind, ouders en professionals centraal staan.
Binnen Mijn Avontuur ontstaan verschillende routes die aansluiten bij belangrijke momenten in de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Met open source bestanden hebben we de behoeften die opgehaald zijn vertaald in inspirerende 'Rugzakken' voor de onderbouw en bovenbouw van het basisonderwijs en in een samenvatting op 1 A4 'Dit ben ik'.